Trein of vliegtuig? De hele reis geteld, niet alleen de vlucht

Een vlucht Amsterdam–Parijs duurt tachtig minuten. Alleen begint je reis niet bij de gate. Tel de trein naar Schiphol erbij, de twee uur die je er volgens Schiphol voor een Europese vlucht moet zijn, en de RER van Charles de Gaulle naar de stad, en je bent vier uur onderweg. Dat is langer dan de directe trein.

Hieronder staan alle 20 routes zo doorgerekend. Op 14 ervan is de trein sneller, even snel, of goedkoper. Op de rest niet — en dat zeggen we er gewoon bij.

RouteTreinVliegtuigVerschil
Brussel1u 43m€283u 32m€78Trein wint op tijd én geld
Parijs3u 30m€224u 12m€62Trein wint op tijd én geld
Keulen2u 50m€233u 32m€64Trein wint op tijd én geld
Londen4u 30m€474u 22m€52Trein wint op tijd én geld
Frankfurt4u 10m€413u 44m€66Trein wint op tijd én geld
Berlijn5u 52m€324u 12m€501u 40m langer, wel goedkoper
Hamburg5u 40m€283u 52m€601u 48m langer, wel goedkoper
Lyon6u 40m€584u 27m€882u 13m langer, wel goedkoper
München7u 40m€414u 32m€693u 08m langer, wel goedkoper
Marseille7u 46m€634u 37m€763u 09m langer, wel goedkoper
Bazel7u 40m€434u 02m€703u 38m langer, wel goedkoper
Zürich8u 40m€433u 54m€834u 46m langer, wel goedkoper
Nice10u 40m€884u 42m€625u 58m langer en duurder
Praag10u 40m€504u 32m€476u 08m langer en duurder
Barcelona11u 40m€835u 07m€586u 33m langer en duurder
Wenen11u 10m€384u 27m€606u 43m langer, wel goedkoper
Kopenhagen11u 10m€684u 02m€557u 08m langer en duurder
Milaan12u 10m€934u 57m€647u 13m langer en duurder
Innsbruck12u 40m€384u 17m€988u 23m langer, wel goedkoper
Rome16u 10m€1335u 09m€7011u 01m langer en duurder

Wat er bij een vlucht bij komt

  • 17 minuten trein naar Schiphol, €5,60 vanaf Amsterdam Centraal.
  • 2 uur voor vertrek aanwezig zijn, het advies van Schiphol voor Europese vluchten. In vakantiepieken een half uur meer.
  • €55 tot €95 als je met de auto komt en een week langparkeert.
  • €30 per richting voor ruimbagage bij prijsvechters.
  • 12 tot 50 minuten van de luchthaven naar het centrum, en dat kost in Lyon bijna €17.

Wat er bij de trein bij komt

  • Niets aan de voorkant. Je stapt op Amsterdam Centraal op, tien minuten voor vertrek.
  • Ongeveer 10 minuten van het aankomststation naar het centrum, want die stations liggen er middenin.
  • Geen bagagetoeslag en geen weegschaal.
  • Wel een risico dat het vliegtuig niet heeft: een gemiste aansluiting met losse tickets. Dat staat per route uitgelegd.

Een kanttekening die we niet wegpoetsen: hoogleraar vervoerseconomie Erik Verhoef stelde het onlangs nuchter vast — vliegen is op veel verbindingen op dit moment simpelweg goedkoper dan de trein. Op korte afstanden draait die rekening om zodra je de hele reis telt; op lange afstanden niet. Hoe we dit berekenen.